V.U.C.A.DAN B.A.N.I.YE...

Yeni Dünyanın Kodları

1980’lerin ortalarından bu yana dünyayı tanımlamak için VUCA'yı kullandık:

* Volatility (Değişkenlik)

* Uncertainty (Belirsizlik)

* Complexity (Karmaşıklık)

* Ambiguity (Muğlaklık)

Ama son yıllarda yaşananlar bize bu çerçevenin artık tek başına yetmediğini gösterdi.

Depremler, pandemi, tedarik zinciri krizleri, yapay zekanın hızlandırdığı değişim, jeopolitik kırılganlıklar... Bütün bunlar bize daha derin bir gerçeği gösteriyor: Dünya sadece belirsiz ve karmaşık değil, aynı zamanda kırılgan, kaygı üreten, doğrusal olmayan ve giderek daha zor anlaşılır bir hâle geliyor.

İşte bu yüzden Jamais Cascio'nun ortaya attığı BANI modeli giderek daha çok konuşuluyor:

* Brittle (Kırılgan): Güçlü görünen sistemler bir anda çökebiliyor. Küçük bir sarsıntı bile büyük kırılmalara yol açabiliyor. İnsanlar, toplumlar, organizasyonlar daha kırılgan.

* Anxious (Kaygılı): Sürekli alarm halindeyiz. Belirsizlik artık sadece zihinde değil, duyguda da hissediliyor; bireylerde, toplumlarda ve organizasyonlarda kronik bir kaygıya dönüşüyor. 

* Nonlinear (Doğrusal Olmayan): Neden ve sonuç arasındaki ilişki her zaman öngörülebilir değil. Küçük bir değişim, orantısız büyüklükte sonuçlar yaratabiliyor.

* Incomprehensible (Anlaşılmaz): Olan biteni açıklamak için elimizde çok fazla veri olmasına rağmen, yaşananları anlamlandırmak giderek zorlaşıyor.

VUCA bize dünyanın nasıl bir yer haline geldiğini anlatıyordu. 

BANI ise bu dünyada insanın ne yaşadığını görünür kıldı.

İlk bakışta sadece yeni bir terminoloji gibi görünebilir. Ama aslında çok daha önemli bir değişime işaret ediyor: Artık yalnızca dünya değil, insanın dünyayı deneyimleme biçimi de değişiyor.

Peki bu bizim için ne anlama geliyor?

VUCA bize:

* Vizyon yarat,

* Analiz et ve daha iyi anla, 

* Açıklık, netlik yarat, 

* Çevik ol" der 

ve sistemleri, stratejileri anlamak için gereklidir.

BANI ise 

* Esnek ol, sakinliğini koru, 

* Farkındalığını artır, empati göster,

* Güven inşa et, 

* Karmaşayla başa çıkacak bağlam ve anlam inşa et." der 

ve insanı, duygusal dünyasını anlamak, ihtiyaçlarına yanıt verebilmek için gereklidir.

Yeni dünyanın ihtiyaçları, bu iki yaklaşımı birlikte kullanarak hem zihin hem duygu boyutunu yönetebilmeyi gerektirir. 

Belki de asıl ihtiyaç, değişen gerçekliği okuyabilmek ve değişen gerçeklik karşısında kendini yeniden inşa edebilmektir.

Sizce BANI dünyasına ne kadar hazırız? ????